1.‘Divan ü Lügatit Türk’ için yapılan aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğru değildir?

A) Tarih, coğrafya, dilbilim, edebiyatı ilgilendirdiği
B) 15. yüzyılın en önemli eserlerinden biri olduğu
C) 300’e yakın atasözü, 240 kadar şiir örneği bulundurduğu
D) Oldukça güzel beyit, dörtlük, hikmet, seci örnekleri verdiği
E) İslami inancı yaymaya çalıştığı

 

 

2. Aşağıdakilerden hangisi ‘Kutadgu Bilig’in bir özelliği değildir?

A) Dört kişi arasında geçen ‘diyaloglu’ bir sahne oyununa benzer.
B) Hükümdar, vezir, vezirin oğlu ve zahit (sofu) dört temsilciden başka ikinci dereceden insanlara da rastlanılır.
C) Hükümdarı övmek amacıyla yazılmıştır.
D) Dört kişilik konuşturularak ideal insan ve devletin nasıl olması gerektiği vurgulanır.
E) Yöneten, yönetilenlerin görevleri belirtilir.

 

 

3. İslamiyetin kabulünden sonra Ortaasya’da gelişen Türk edebiyatı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A)Arap ve Fars edebiyatlarının ölçü ve biçimleri kullanılmaya başlanmıştır.
B)Göktürk ve Uygur alfabeleri bırakılmış, Arap alfabesi kullanılmaya başlanmıştır.
C)Dildeki Arapça, Farsça kelime sayısı hızla artmıştır.
D)İslam şehirlerinde eğitim gören aydınlarla halk arasında edebiyat alanında bir ikilik başlamıştır.
E) Kopuzla şiir söyleme geleneği sona ermiş, anonim ürünler unutulmaya terk edilmiştir.

 

 

(I)İslamiyetten önceki Türk edebiyatında tam bir bütünlük vardır. (II) Şairlerin söylediklerini halk anlar. (III) İslamın kabulünden sonra ise Türk edebiyatında bir ikileşme başlar. (IV)Birisi halkın kullandığı dille, eski şiir gelenekleriyle ortaya konan Halk edebiyatıdır. (V) İkincisi ise Arapça ya da Farsça ile ortaya konan Yüksek Zümre Edebiyatıdır.

4.Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi eksikliği, yanlışlığı vardır?

A) I.               B) II.                 C) III.                 D) IV.                    E) V.

 

I. Dili oldukça yalındır; Arapça ve Farsça sözcüklere rastlanmaz.
II. Atabet’ül Hakayık “hakikatler eşiği” anlamına gelir.
III. Aruz ölçüsüyle mesnevi tarzında yazılmıştır
IV.Didaktik bir eserdir, cömertlik, doğruluk, ilim gibi konular işlenmiştir.
V.12.yy’da “Edip Ahmet Yükneki” tarafından kaleme alınmıştır.

5. Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi Atabet’ül Hakayık adlı eserin özelliklerinden biri değildir?

A) I.               B) II.                 C) III.                 D) IV.                    E) V.

 

6. “Kutadgu Bilig” adlı eser hangi anlama gelmektedir?

A) Mutluluk veren bilgi                          B) Yaşamın Anlamı
C) Hakikatlerin eşiği                               D) Seçme sözler
E) Bilgilerin kaynağı

 

(I)Kutadgu Bilig “Kutluluk bilgisi, saadet bilgisi, devlet olma bilgisi” anlamındadır. (II)Ahmet Yesevi tarafından yazılan bu eser, elimizdeki en eski İslami eserlerdendir. Kitap insanların dünyada ve ahirette mutlu olabilmeleri için tutulacak yolları gösterir. Bu yönüyle bu kitaba bir (III)”siyasetname” denebilir. Eser (IV)mesnevi nazım biçimiyle yazılmıştır. (V)Aruz ölçüsüyle yazılan beyitler dışında, Türk şiirine has dörtlüklere de rastlamak mümkündür.

7.Yukarıdaki numaralanmış bölümlerden hangisi bir bilgi yanlışına neden olmuştur?

A) I.               B) II.                 C) III.                 D) IV.                    E) V.

 

 

(I) Dede Korkut Hikâyeleri, Dede Korkutun anlattığı ve Oğuz Türklerinin yaşantılarıyla ilgili 12 destansı öykünün toplandığı kitaptır. (II) Asıl adı, Kitab-ı Dede Korkut âlâ Lisan-ı Taife-i Oğuzân (Oğuzların Diliyle Dede Korkut Kitabı)’dır. (III) Oğuz Türklerinin Rum, Ermeni ve Gürcü beylikleriyle yaptığı savaşları ve Oğuz boyları arasındaki anlaşmazlıkları masal biçiminde anlatır bu öyküler. (IV) Aynı zamanda Oğuzların günlük yaşantıları, dini inançları, töreleri, sosyal ve siyasal durumları hakkında bilgi de verir. (V) Oğuz Türkleri arasında söylenen ve ağızdan ağıza dolaşarak geniş bir alana yayılan öykülerin, 9. yüzyıl sonu ile 10. yüzyıl arasında yazıya geçirildiği sanılmaktadır.

8.Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde bilgi yanlışlığı söz konusudur?

A) I.               B) II.                 C) III.                 D) IV.                    E) V.

 

Bu eser, Türk uygarlığının bir belgesidir. O günkü dönemi, tarihi, dili, edebiyatı, folkloru ile tanıtmaktadır. Ancak eserden yararlanabilmek için Arapçayı bilmek gerekmektedir.

9.Yukarıda içeriği hakkında bilgi verilen eser aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kutadgu Bilig                              B) Atabetü’l Hakayık
C) Divan-u Lügati’t Türk                 D) Divan-ı Hikmet
E) Mantık’ut Tayr

 

 

Mesnevi şeklinde yazılmıştır. Alegorik (sembolik) bir eserdir. İçerisinde 173 dörtlük de bulunmaktadır.

10.Yukarıda sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?

A) Divan-u Lügati’t Türk                         B) Atabetü’l Hakayık
C) Altun Yaruk                                         D) Kutadgu Bilig
E) Dede Korkut Hikâyeleri

 

11. yüzyılın başlarında Türkistan’ın Balasagun kentinde doğdu. İyi bir öğrenim gördü. Edebiyatımızda ilk mesneviyi yazdı. Eserini Karahanlı hükümdarına sundu. Bilim ve sanata önem veren şair, bilginler arasında da yer alır.

11.Yukarıda sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kaşgarlı Mahmut
B) Yusuf Has Hacip
C) Kadı Burhanettin
D) Edip Ahmet Yükneki
E) Ahmet Yesevi

 

Eserde konuşma, tartışma ve öğütler arasında toplumu oluşturan sınıfların niteliklerinin, bunlara karşı hakanın tutum ve davranışlarının nasıl olması gerektiğini göstermiştir. Hakan, vezir, vezirin oğlu ve vezirin kardeşi somut-laştırılmıştır.

12.Bu parçada özellikleri verilen eser aşağıdakilerden hangisidir?

A) Divan-ı Hikmet                         B) Divan-u Lügati’t Türk
C) Kutadgu Bilig                            D) Dede Korkut Öyküleri
E) Atabetü’l Hakayık

 

 

13. Aşağıdakilerden hangisi Divan-ı Lugati’t – Türk ile Muhakemetü’l Lugateyn’in ortak özelliğidir?

A) Aynı dönemde yazılmaları
B) Mesnevi tarzında yazılmaları
C) Aynı lehçeyle yazılmaları
D) Sözlü dönem ürünlerine yer vermeleri
E) Türkçeyi başka dillere karşı savunmaları

 

14. Aşağıdaki yapıtlardan hangisinin ölçüsü diğerlerinden farklıdır?

A) Divan-ı Hikmet                                B) Risaletü’n Nushiyye
C) Atabet’ül – Hakayık                        D) Kutadgu Bilig
E) Mesnevi

 

 

15. Aşağıda Kutadgu Bilig ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Beyit ve dörtlük nazım birimleri birlikte kullanılmıştır.
B) Mesnevi nazım biçimiyle yazılmış ilk yapıttır.
C) Yusuf Has Hacip tarafından yazılmıştır.
D) Hece ölçüsü kullanılarak yazılmıştır.
E) Didaktik ve alegorik (sembolik) bir anlatımı vardır.

 

 

16. Aşağıdakilerden hangisi Kutadgu Bilig‘de geçen sembolik kişilerden biri değildir?

A) Ay-toldı                                  B) Kün-togdı
C) Odgurmuş                             D) Ödgilmiş
E) Aprınçur Tigin

 

Kaşgarlı Mahmut …… adlı eserini Araplara Türkçeyi öğretmekten çok, Türkçenin Arapçayla yarış edebileceğini, Türkçenin zengin bir dil olduğunu, her türlü duygu ve düşünceyi anlatmaya uygun olduğunu göstermek için yaz-mıştır. Çağatay edebiyatının ünlü ismi Ali Şir Nevai ise …..adlı yapıtını Türkçenin Farsçadan üstün bir dil olduğunu göstermek amacıyla yazmıştır.

17.Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilenler getirilmelidir?

A) Kitab-ı Dede Korkut – Divan-ı Lügat’it Türk
B) Divan-ı Hikmet – Atabetül Hakayık
C) Divan ü Lügat’it Türk – Muhakemet’ül Lügateyn
D) Muhakemet’ül Lügateyn – Kutadgu Bilig
E) Mecalis’ün Nefais – Kamus-ı Türkî

 

 

18. Aşağıdakilerden hangisi Dede Korkut’un şahsiyetiyle ilgili değildir?

A)Oğuzlar arasında bir din elçisi olarak kabul edilir.
B)Her şeyi bilicidir, adsıza ad koyucudur.
C)Hatip, şair, öğüt vericidir.
D)Dede Korkut Hikayeleri’nin yazarıdır.
E)Her hikayenin ortak kişisidir.

 

19.”Kutadgu Bilig” adlı eser hangi anlama gelmektedir?

A) Bilgilerin kaynağı                       B) Mutluluk veren bilgi
C) Hakikatlerin eşiği                       D) Seçme sözler
E) Hayatın anlamı

 

İçerik bakımından bu yapıt; sahnesiz bir tiyatro eseri görünüşündedir. Hükümdâr Küntogdı’nın, âkibeti temsil eden Odgurmuş ile görüştükten sonra, dünyadaki hayatın esasını kavrayarak üzerindeki yükü taşımak istemediğini aklı temsil eden Ögdülmiş’e söylemesi üzerine; Ögdülmiş hükümdâra yapacağı işleri hatırlatır. Ona iyi ad kazanmak için yeni iş sahası gösterir. Eserin başında “tevhid, naat, dört halifenin zikri ve yaz mevsiminin tasviri vardır. Bunlardan sonra Buğra Han’ın medhiyesi yer alır. Bu şekli ile eser klasik düzenleme usûlüne uygunluk gösterir.

20. Bu parçada sözü edilen yapıt aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kutadgu Bilig                          B) Atabet’ül Hakayık
C) Divan-ı Hikmet                       D) Divan-ı Lügat’it Türk
E) Danişment Gazi Destanı

 

 

YANITLAR

1. B 11. B
2. C 12. C
3. E 13. E
4. D 14. A
5. A 15. D
6. A 16. E
7. B 17. C
8. E 18. D
9. C 19. B
10 D 20 A

 

 

* Kimi sorularda İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…

0 Shares:
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

You May Also Like